Болката во коленото, чувството на нестабилност и ограничената подвижност можат значително да влијаат врз секојдневните активности. Без разлика дали станува збор за спортска повреда, дегенеративни промени или закрепнување по хируршка интервенција, соодветната ортоза за колено може да обезбеди дополнителна стабилност, потпора и заштита.
Но, не сите ортози имаат иста функција. Нивниот избор зависи од здравствената состојба, степенот на повредата и индивидуалните потреби на корисникот.
Што е ортоза за колено?
Ортозата за колено е ортопедско помагало наменето за стабилизација, поддршка и контрола на движењето на коленскиот зглоб. Во зависност од конструкцијата и намената, ортозата може да помогне во намалувањето на прекумерното оптоварување, ограничувањето на несаканите движења и одржувањето на правилната положба на зглобот. Ортозите можат да бидат изработени од еластични текстилни материјали, пластика или метални компоненти, а одредени модели имаат дополнителни ремени, зглобни механизми и анатомски обликувани потпори.
Кога се препорачува носење ортоза за колено?
Ортозите за колено се користат при различни состојби, меѓу кои:
- Повреди и истегнувања на лигаментите.
- Нестабилност или исчашување на чашката на коленото (пателата).
- Пателофеморален болен синдром.
- Воспаленија и повреди на тетивите.
- Остеоартритис на коленото.
- Зголемена подвижност и нестабилност на зглобовите.
- Закрепнување по повреда или операција.
Во одредени случаи, ортозите се користат и при спортски активности, со цел да обезбедат дополнителна стабилност и чувство на сигурност.
Видови ортози за колено
Постојат повеќе видови ортози, а секоја има специфична намена.
Овие ортози се наменети за прераспределување на оптоварувањето во коленскиот зглоб. Најчесто се препорачуваат кај лица со остеоартритис, особено кога дегенеративните промени се поизразени во еден дел од зглобот. Со намалување на притисокот врз зафатениот дел, можат да придонесат за ублажување на болката и полесно движење.
Пателофеморалните ортози обезбедуваат поддршка и стабилизација на чашката на коленото. Се користат при пателофеморален болен синдром, нестабилност на пателата и одредени нарушувања во нејзиното движење. Нивната цел е да помогнат во контролата на положбата на пателата и да ја подобрат удобноста при движење.
Овие ортози се користат кога е потребно значително ограничување или целосно спречување на движењето во коленскиот зглоб. Најчесто се применуваат по одредени повреди или хируршки интервенции, кога е неопходно коленото да се одржува во стабилна положба за време на закрепнувањето. Нивното носење и времетраењето на употребата ги определува лекар.
Функционалните ортози се наменети за стабилизација на коленото при движење. Често се користат по повреди на лигаментите, кога е потребно да се ограничат одредени несакани движења, а истовремено да се овозможи контролирана подвижност. Во зависност од моделот, можат да имаат странични стабилизатори и зглобни механизми.
Овие ортози се користат при спортски активности, особено во спортови со поголем физички контакт или оптоварување на колената.
Нивната намена е да обезбедат дополнителна поддршка, но важно е да се знае дека носењето ортоза не гарантира спречување на повредите.
Еластичните ортози (стегачи), односно компресивните потпори за колено, се меѓу најчесто користените помагала.
Тие обезбедуваат умерена компресија и потпора, а кај одредени состојби можат да придонесат за намалување на болката и чувството на нестабилност.
За разлика од цврстите ортози, еластичните модели обично не го ограничуваат значително движењето на зглобот.
Кои се придобивките од носењето ортоза или стегач за колено?
Во зависност од видот и здравствената состојба, правилно избраната ортоза може да придонесе за:
- Подобра стабилност на коленскиот зглоб.
- Намалување на болката и чувството на вкочанетост.
- Ограничување на несаканите и прекумерни движења.
- Намалување на оптоварувањето на одредени делови од зглобот.
- Дополнителна заштита за време на закрепнувањето.
- Поголема сигурност при одење и секојдневни активности.
Сепак, ефектот зависи од причината за тегобите, видот на ортозата и правилната употреба.
Како правилно се носи ортозата?
За ортозата да ја исполнува својата функција, неопходно е правилно да биде поставена и приспособена. Таа треба стабилно да го опфаќа коленото, без да предизвикува прекумерен притисок, болка или нарушување на циркулацијата.
При користење ортоза важно е:
- Да се избере соодветна големина.
- Да се постави според упатството на производителот.
- Ремените да бидат правилно затегнати.
- Да не предизвикува трнење, вкочанетост или иритација на кожата.
- Да се почитуваат препораките за времетраењето на носењето.
Доколку ортозата предизвикува болка или ја влошува постојната состојба, потребна е консултација со стручно лице.
Колку долго треба да се носи ортозата?
Времетраењето на носењето зависи од причината за нејзината употреба.
Кај одредени повреди ортозата се носи привремено, во текот на закрепнувањето. Кај хронични состојби може да се препорача подолготрајна употреба, додека кај спортистите понекогаш се користи само за време на физичка активност.
Лекарот или физиотерапевтот треба да даде насоки за начинот и времетраењето на користењето.
Како да ја изберете вистинската ортоза за колено?
Изборот на ортоза не треба да се заснова само на изгледот или чувството на удобност. Најважно е да се утврди причината за болката или нестабилноста, како и степенот на поддршка што му е потребен на коленскиот зглоб.
Правилно избраната ортоза може да направи значајна разлика во стабилноста, удобноста и сигурноста при движење.
Во Славеј можете да добиете стручна помош при изборот на соодветна ортоза за колено, во согласност со вашите индивидуални потреби и препораките на лекарот.
